Zaštita životne sredine

Zaštita životne sredine

Izgradnja autoputeva i brzih puteva ima značajan i dugoročan uticaj na životnu sredinu koji se ogleda u prekidu odnosno podjeli staništa na manje sredine, uklanjanju vegetacije, višim nivoima buke i riziku od zagađenja vazduha i podzemnih i površinskih voda.

Zato je obaveza sprečavanja odnosno ublažavanja negativnih uticaja izgradnje na okolinu propisana zakonskim i podzakonskim aktima Republike Srpske koji tretiraju oblast zaštite životne sredine, a kojih se JP Autoputevi RS pridržavaju i u fazi planiranja, projektovanja, izgradnje, upotrebe i održavanja dionica autoputeva i brzih puteva.

U skladu sa Zakonom o zaštiti životne sredine Republike Srpske, odnosno sa Uredbom o projektima za koje se sprovodi procjena uticaja na životnu sredinu, za izgradnju objekata kao što su autoputevi i brzi putevi, obavezno se radi procjena uticaja na životnu sredinu. Ova procedura je detaljna i dugotrajna, a postupak odobravanja Studije uticaja obavezno uključuje mišljenje zainteresovane javnosti.

Nakon Rješenja o odobravanju Studije uticaja, slijedi postupak izdavanja ekološke dozvole. Prema Zakonu o uređenju prostora i građenju RS, u sklopu procedure izdavanja građevinske dozvole, investitor je dužan da prethodno pribavi ekološku dozvolu. Drugim riječima, za ovakve projekte, bez ekološke dozvole nema ni građevinske.

Sve dionice autoputeva u Republici Srpskoj imaju važeće ekološke dozvole, koje se, po zakonu, obnavljaju svakih 5 godina. Ekološka dozvola propisuje mjere sprečavanja rizika od zagađenja, ili kada to nije izvodljivo, mjere ublažavanja negativnih uticaja na okolinu kako bi se spriječilo zagađivanje površinskih i podzemnih vodotokova, zagađenje vazduha, stanovnišvo zaštitilo od saobraćajne buke i prašine, a kao mjera zaštite radi se i hortikulturno uređenje čime se smanjuje zagađenje, sprečava erozija tla, i pri tome vodi računa da se autoput uklopi u prirodni ambijent. Ministarstvo izdaje rješenje o obnavljanju ekološke dozvole na osnovu dokaza da su ispunjeni svi njeni uslovi, odnosno da je u proteklih pet godina redovno vršen monitoring svih parametara životne sredine, što znači mjerenje zadatih parametara vode, vazduha, zemljišta, buke, izvještaj o flori i fauni itd., i da izvještaji o monitoringu pokazuju rezultate u dozvoljenim granicama, što ukazuje na stabilan kvalitet sredine.

Ekološka i socijalna politika međunarodnih banaka

Pored prethodno opisanih domaćih propisa koji se sve više harmonizuju sa evropskim direktivama o procjeni i zaštiti od uticaja na životnu sredinu, JP Autoputevi RS, od samog osnivanja, poštuje i primjenjuje ekološke i socijalne politike evropskih razvojnih banaka koje finansiraju izgradnju dionica autoputeva u Republici Srpskoj. Izrađuju se i sprovode Plan upravljanja ekološkim i socijalnim aktivnostima (ESAP), Plan uključivanja zainteresovanih strana (SEP), Plan otkupa zemljišta i preseljenja (LARP) i ostali dokumenti u skladu sa međunarodnim ekološkim i socijalnim standardima, koji se već na počektu projekta daju na javni uvid u opštinama obuhvaćenim projektom i, naravno, objavljuju na stranici JP Autoputevi RS. Na početku svakog projekta uspostavlja se i žalbeni mehanizam putem kojeg se mještani i sva druga zainteresovana lica mogu uložiti žalbe, primjedbe ili postaviti pitanja i izvođaču i investitoru. Žalbeni obrazac se može naći na veb stranici JP Autoputevi RS ili kod izvođača u gradilišnom kampu. Naravno, žalbe se mogu podnijeti i lično, telefonskim ili pismenim putem.

Uključivanje javnosti se odvija u svim fazama projekta. U toku izgradnje, prema ekološkoj i socijalnoj politici međunarodnih banaka, u projektom obuhvaćenim opštinama redovno se održavaju tzv. javne konsultacije, gdje se pozivaju projektom obuhvaćene lokalne zajednice i sva druga zainteresovana lica. Na ovakvim konsultacijama, investitor i izvođač predstavljaju napredak projekta i odgovaraju na pitanja prisutnih.

Standard ISO 14001 – Sistemi upravljanja zaštitom životne sredine

Pored primjene domaćih propisa i međunarodnih ekoloških i socijalnih politika, JP Autoputevi RS su svoju posvećenost zaštiti životne sredine pokazali i uvođenjem ISO 14001 standarda. Ovaj međunarodni standard takođe postavlja zahtjeve koje omogućavaju preduzeću da sistematično upravlja zaštitom životne sredine u svom poslovanju, da ispuni svoje obaveze iz ovog područja putem sprečavanja ili ublažavanja štetnih uticaja na okolinu, odnosno da utiče na način na koji će proizvodi/usluge preduzeća uticati na životnu sredinu.

Rad Službe za zaštitu životne sredine u JP Autoputevi RS bazira se na sljedećim zakonskim i podzakonskim aktima:

• Zakon o zaštiti životne sredine RS
• Zakon o zaštiti prirode RS
• Zakon o prostornom uređenju i građenju RS
• Zakon o javnim putevima RS
• Zakon o šumama RS
• Zakon o poljoprivrednom zemljištu
• Zakon o vodama RS
• Zakon o zaštiti vazduha RS
• Zakon o upravljanju otpadom RS
• Pravilnik o projektima za koje se sprovodi procjena uticaja na životnu sredinu
• Uputstvo o sadržaju studije uticaja na životnu sredinu
• Pravilnik o postrojenjima koja mogu biti izgrađena i puštena u rad samo ukoliko imaju ekološku dozvolu
• Pravilnik o sadržaju izvještaja o strateškoj procjeni uticaja na životnu sredinu
• Pravilnik o kriterijumima za odlučivanje o potrebi sprovođenja strateške procjene uticaja na životnu sredinu
• Pravilnik o uslovima ispuštanja otpadnih voda u površinske tokove
• Pravilnik o uslovima ispuštanja otpadnih voda u javnu kanalizaciju
• Pravilnik o kategorijama, ispitivanju i klasifikaciji otpada
• Pravilnik o dozvoljenim granicama inenziteta buke
• Pravilnik o dozvoljenim količinama opasnih i štetnih materija u poljoprivredom zemljištu i vodi za navodnjavanje i metodama za njihovo ispitivanje
• Pravilnik o sadržaju projekta remedijacije i rekultivacije
• Pravilnik o specijalnim tehničko-tehnološkim rješenjima koja omogućavaju nesmetanu i sigurnu komunikaciju divljih životinja
• Uredba o vrijednostima kvaliteta vazduha

Ekološke dozvole: